Ajans

Geçen haftaki projeye ne oldu?

4 dk okuma
Paylaş
Risograf baskı görünümünde illüstrasyon: kumsalda kızakları üzerinde sıralanmış, kaburgaları açıkta yarım tekne gövdeleri; açık denizde tek başına kürek çeken biri mor bir teknede ilerliyor, arkasındaki noktalı iz kıyıya kadar uzanıyor

Birkaç yıl öncesine kadar bir yazılım fikrinin en pahalı kısmı onu yazmaktı. Ekip kurmak, aylarca geliştirmek ve ancak ondan sonra ilk kullanıcıya göstermek gerekiyordu. Bugün aynı eşik bir hafta sonuna, bazen tek bir güne indi. Beğendiği bir ürünün ekran görüntülerini ve ne işe yaradığını anlatan birkaç cümleyi bir yapay zekâ aracına veren herkes, akşama çalışan bir benzerini elde edebiliyor.

Sonucu her gün görüyoruz. Ajansların ve bağımsız geliştiricilerin akışında, kimi açık kaynak kimi kapalı, sürekli yeni bir proje duyuruluyor. Bunların büyük kısmı duyurulduğu haftadan sonra bir daha güncellenmiyor. Sebep kötü yapılmış olmaları değil. Yapmak kolaylaştı, sahiplenmek ise eskisi kadar pahalı.

Yazılım dünyası bugün bir tersane kumsalına benziyor. Denize açılan tekne sayısı ise aynı hızla artmıyor.

Ürün hiçbir zaman koddan ibaret olmadı

Yapay zekâ kod yazmanın maliyetini düşürdü. Bir ürünün geri kalan işleri ise yerinde duruyor: sorun yaşayan kullanıcıya cevap vermek, bağlı olduğunuz bir servis değiştiğinde uyum sağlamak, fiyat belirlemek, fatura kesmek, şirket kurmak, ürünü tanımayan birine ne olduğunu anlatmak.

Tersanede bu ayrımın bir adı var. Fransızca lancement hem bir ürünün piyasaya çıkışı hem de bir geminin kızaktan suya indirilmesi demek; lansman kelimesi dilimize oradan geçti. Suya inen gövde ise henüz tekne sayılmaz. Makinesi, donanımı ve iç yerleşimi ondan sonra tamamlanır; bu aşamanın adı donatımdır. Yazılımda lansman kolaylaştı, donatım olduğu yerde duruyor.

Bu işlerin ortak özelliği bir kez yapılıp bitmemeleri. İlk sürüm bir günde çıkabilir, ama destek her hafta verilir, bakım her ay yapılır, marka her paylaşımda yeniden kurulur. Tekrar isteyen işi tek bir komutla halletmek mümkün olmuyor.

Bir de kopyalanabilirliğin kendisi var. Herkes aynı şeyi aynı hızla yapabildiğinde, yapmış olmak ayırt edici olmaktan çıkıyor. Elde kalan fark, üründe verilmiş kararlar ve o kararların arkasında ne kadar süre durulduğu.

Fidkeep’te ilk sürümden sonra olanlar

Fidkeep, işletmelerin müşteri geri bildirimlerini daha iyi anlamasını sağlayan bir SaaS yazılımı. Yorumları tek yerde toplar, her birine işletmenin tone of voice’ına uygun yanıtlar hazırlar ve öne çıkanları aylık raporlarla sunar. İlk çalışma adı Reply Pilot’tı. Fikri sınamak için hazırlanan ilk sürüm bir iki haftada çıktı ve bugünkü özelliklerin çoğunu taşımıyordu; yorumu okuyor, yanıtı yazıyordu. Bugünün araçlarıyla başka bir ekibin de aynı sürede çıkarabileceği bir başlangıçtı; kumsaldaki gövdelerden biriydi.

Marka ismi, ürünle birlikte büyümek zorundaydı

Reply Pilot ürünün yalnız bir işini, yanıt vermeyi anlatıyordu. Ürün şubeler arası karşılaştırmaya ve raporlara doğru genişledikçe bu isim dar gelmeye başladı. Fidkeep ismi geri bildirimi (feedback) ve onu elde tutmayı (keep) bir araya getiriyor.

Startuplar için branding ve yatırım

Bir startup’ta markalama çoğu zaman “ürün tutarsa bakarız” listesinde bekler. Bir tarayıcı nasıl 610 milyon dolar eder? yazısında, bir ürünün değerinin koddan çok şirketin kullanıcılarıyla nasıl konuştuğunda saklı olduğunu anlatmıştık. Fidkeep’te bunu bu kez kendi ürünümüzde, yatırım tarafında gördük.

Fidkeep henüz tüzel kişiliği olmayan bir ürünken bir pre-seed sunumu hazırlandı. Sunum üç şeyi gösteriyordu: maket değil çalışan bir uygulama, çözdüğü problem ve abonelik modeli; yani paketler, lokasyon ve kullanım limitleri, fiyatlar. Yatırımcının karşısındaki şey bir kod deposu değildi. Adı ve kimliği olan, kimin hangi derdini çözdüğü ve nasıl gelir elde edeceği anlatılabilen bir üründü.

Bu sunumla, ürünün %20’si karşılığında pre-seed yatırımı alındı. Şirket, ortaklık yapısı bu şekilde belirlendikten sonra kuruldu.

Ürünü anlatmak da ürünün parçası

İlk sürüm bir ürün değildi. Yorumu okuyup yanıt yazan tek bir ekrandı; onu kullanacak bir ekip, satın alınacak bir paket ya da ne işe yaradığını anlatan bir sayfa yoktu.

Onu ürüne çeviren işlerin çoğu kodun dışında yapıldı. Önce konumlandırma netleşti: Fidkeep, yorumlara yanıt veren bir araç olarak değil, işletmenin yorumlardan ne öğrendiğini gösteren bir ürün olarak anlatılacaktı. Marka ismi, logo ve kurumsal kimlik bu karara göre yeniden yapıldı. Ardından website, müşteri sunumu, sosyal medya ve tanıtım filmleri aynı kimlikle hazırlandı.

Fidkeep’i destekleyen programlar

Fidkeep; Anthropic for Startups, NVIDIA Inception ve AWS Activate programlarına kabul edildi ve bugün bu üç programın desteklediği bir girişim.

  • Claude
  • NVIDIA Inception Program
  • AWS Activate

Bu listedeki hiçbir madde ilk iki haftanın kodunda yoktu. Hepsi gövde ortaya çıktıktan sonra, donatım aşamasında yapıldı. Sürecin tasarım tarafını Fidkeep proje sayfasında anlattık.

Yeni bir projeye başlamadan önce sorduklarımız

Bir fikri denemek hiç bu kadar ucuz olmamıştı ve bu iyi bir şey. Bazı cevaplar ancak yaparken bulunur; denemeden vazgeçmek için bir sebep yok. Sorun, bir denemeyi ürün diye duyurup ardından ortada bırakmak. Bunu ayırmak için kendimize birkaç soru soruyoruz:

  • İkinci ayında bu projeyle kim ilgilenecek?
  • Kullanıcı bir sorun yaşadığında kime yazacak ve ne kadar sürede cevap alacak?
  • Marka ismi, ürün büyüdüğünde de onu taşıyabilecek mi?
  • Ürünü anlatacak, satacak ve faturasını kesecek bir yapı var mı?
  • Yarın biri aynısını yaptığında elimizde ne kalıyor?

Cevapların çoğu “bilmiyoruz” ise elimizdeki şey bir deney. Deney olarak adlandırmak hem bizi hem kullanıcıyı rahatlatıyor. Cevaplar belliyse iş yeni başlıyor demektir.

Başlangıç çizgisi herkes için aynı yerde

Yapay zekâ, bir yazılımın ilk sürümüne ulaşmayı neredeyse herkes için eşitledi. Bu yüzden ilk sürüm artık bir ürün hakkında çok az şey söylüyor. Daha fazlasını altıncı ayındaki hâli söylüyor: hâlâ güncelleniyor mu, kullanıcısına cevap veriyor mu, ismi ve dili kendine ait mi. Kumsaldan bakınca soru şuna iniyor: tekne hâlâ denizde mi?

Bir günde yazılanı ertesi gün başkası da yazabilir. Aylar boyunca her hafta yeniden sahiplenilen bir ürünü kopyalamak isteyen ise aynı ayları harcamak zorunda.

Bu yazı nasıldı?

Sıradaki fikri
birlikte düşünelim.