Bir sosyal medya tasarımı, tasarlandığı ekranda görünmez; platformun çerçevesinde görünür. Üstünde profil adı, altında beğeni düğmeleri, köşesinde bir ilerleme çubuğu, profil sayfasında ise kırpılmış küçük bir önizleme. Tasarımı bu çerçeveyi hesaba katmadan yapmak, en önemli cümleyi bir butonun altına saklamak demek.
Bu yazıda formatların, güvenli alanların ve kırpmanın mantığını anlatıyor, ortasında da aynı tasarımı farklı formatlarda deneyebileceğiniz bir önizleyici kuruyoruz.
Formatlar
Instagram’da bir tasarım dört temel ölçüde yaşıyor:
- 1:1 kare gönderi: 1080 × 1080 px
- 4:5 dikey gönderi: 1080 × 1350 px
- 9:16 Story ve Reels: 1080 × 1920 px
- 3:4 profil ızgarası: Gönderinin profil sayfasındaki önizlemesi
Aynı genişlik, farklı alan
Akışta her gönderi ekranın genişliğini doldurur; formatı belirleyen yüksekliktir. Bu yüzden dikey formatlar, kaydırma sırasında ekranda hem daha büyük alan kaplar hem daha uzun süre kalır.
Veri
Dikey format, akışta daha fazla yer tutar
1080 px genişlikte her formatın yüksekliği.
| Kategori | Yükseklik |
|---|---|
| 1,91:1 yatay | 565 px |
| 1:1 kare | 1.080 px |
| 4:5 dikey | 1.350 px |
| 9:16 tam ekran | 1.920 px |
4:5 dikey bir gönderi, aynı genişlikteki kare bir gönderiden %25 daha fazla dikey alan kaplar. Ekranın büyük kısmını tutmak isteyen bir kampanya görseli için bu fark küçük değil.
Güvenli alan
Story ve Reels tam ekran formatlar ama ekranın tamamı sizin değil. Üstte profil adı ve ilerleme çubuğu, altta yanıt alanı ya da açıklama metni, Reels’te sağda beğeni ve yorum düğmeleri tasarımın üstüne biner.
Story güvenli alanı
- Üst pay
- %14
- Profil adı ve ilerleme çubuğu için metin ve logodan uzak tutulmalı.
- Alt pay
- %20
- Yanıt alanı ve harekete geçirici düğme için boş bırakılmalı.
- Reels’te alt pay
- %35
- Açıklama ve etkileşim düğmeleri daha fazla yer kapladığı için yaygın kabul gören pay.
Kaynak: Meta Business Help Center — Stories ve Reels güvenli alanı
Aşağıdaki önizleyicide aynı tasarımı dört formatta deneyebilirsiniz. Kırmızı taralı alanlar platform arayüzünün altında kalan bölgeler; bu alanlara taşan öğeler kesik çizgiyle işaretleniyor.
İnteraktif
Format ve güvenli alan önizleyici
Önce “Kenara yaslı” yerleşimi Story ve Reels’te görün, sonra “Güvenli alanda”ya geçin. “Profil ızgarası” anahtarı, gönderinin profil sayfasında nasıl kırpılacağını gösterir.
Story 9:16
1080 × 1920 px
—
Kırmızı taralı alanlar platform arayüzünün altında kalır ya da ızgarada kırpılır.
Profil ızgarası da bir format
Instagram, Ocak 2025’te profil ızgarasını kareden 3:4 dikey önizlemeye geçirdi. Gönderinin kendisi değişmiyor ama profil sayfasındaki küçük önizlemesi kırpılıyor ve bu kırpma formata göre çok farklı sonuç veriyor.
Veri
Profil ızgarasında görünmeyen alan
Gönderi 3:4 ızgara önizlemesine sığdırılırken kırpılan alanın oranı.
| Kategori | Kırpılan alan |
|---|---|
| 1:1 kare gönderi | %25,0 |
| 4:5 dikey gönderi | %6,3 |
| 3:4 dikey gönderi | %0,0 |
| 9:16 Reels kapağı | %25,0 |
4:5 dikey gönderi ızgarada yalnızca kenarlarından ince bir şerit kaybediyor; kare gönderi ve Reels kapağı ise alanlarının dörtte birini. Kare gönderi sağından ve solundan, Reels kapağı üstünden ve altından kırpılıyor.
Odak noktası
Platformlar bir görseli kırparken çoğu zaman merkezi esas alır. Öznesi kenarda duran bir fotoğrafta bu, fincanın yarısının Story’de, saksının tamamının ızgarada kaybolması demek. Aynı görseli farklı formatlara hazırlarken işe önce odak noktasını belirleyerek başlamak, her kırpmanın o noktayı merkeze alarak yapılmasını sağlar.
İnteraktif
Odak noktası kırpıcı
Artı işaretini fincanın üzerine sürükleyin. Dört format aynı odak noktasını merkeze alarak yeniden kırpılır; etiketler öznenin her kırpmada tam kalıp kalmadığını gösterir.
Artı işaretini sürükleyin ya da seçip ok tuşlarıyla taşıyın.
Merkezde bırakıldığında Story kırpması fincanı ortadan ikiye bölüyor, bitkiyi tamamen dışarıda bırakıyor. Odak noktası özneye taşındığında dört formatın dördünde de özne kadrajda kalıyor. Tasarım araçlarındaki “akıllı kırpma” ya da yayın sistemlerindeki odak noktası alanları tam olarak bu işi yapar; kullanmak birkaç saniye sürer.
Ortak güvenli alan
Demodaki “Güvenli alanda” yerleşimi tek bir kurala dayanıyor: yatayda tuvalin yaklaşık %12,5 ile %84’ü, dikeyde %14 ile %65’i arası. Bu dikdörtgen, dört formatın arayüz katmanlarına da profil ızgarası kırpmasına da değmiyor. Logo, başlık ve buton bu alanda kaldığında aynı tasarım Story’de, Reels’te, akışta ve profil sayfasında okunur kalıyor.
Küçük ekranda okunabilirlik
Bir sosyal medya görseli çoğu zaman bir telefonda, hareket hâlinde ve birkaç saniyeliğine görülür. Bu yüzden:
- Başlık, telefonun normal okuma mesafesinden rahatça okunacak büyüklükte olmalı.
- Görsel üzerindeki metin kısa tutulmalı; ayrıntı açıklama metnine bırakılmalı.
- Metin ile zemin arasındaki kontrast, gövde metni kadar ciddiye alınmalı. Fotoğraf üzerindeki metin için yarı saydam bir zemin ya da gölge çoğu zaman şart.
- Marka öğeleri her gönderide aynı yerde durmalı; takipçi kaydırırken markayı logoya bakmadan tanıyabilmeli.
Sosyal medya, bir marka sisteminin en sık sınandığı yer. Kurallar bir kez doğru kurulduğunda her yeni gönderi sıfırdan tasarlanmıyor, sistemin içinde hızla üretiliyor. Bu sistemin nasıl kurulduğunu kurumsal kimlik yazımızda anlattık.
Bu yazı nasıldı?